«58 ποιήματα, 58 πράξεις πληγής στα περιθώρια του χρόνου»*

 

Ανατρέχοντας σε βιβλία από εκδηλώσεις που έχω παραβρεθεί κατά καιρούς, στάθηκα εκ νέου στο καθόλα εξαιρετικό πόνημα της κ. Μαρίας Χρονιάρη «Αγέννητη γη» των εκδόσεων Σόκολη, στο οποίο χαίρω την τιμή μίας γενναιόδωρης αφιέρωσης από την ίδια, και αυτό που έχω να θυμάμαι ιδιαιτέρως, είναι εκείνα τα μεγάλα εκφραστικά διερευνητικά μάτια με το βαθύ καθάριο βλέμμα - λες και άγγελος σε αποστολή εξαγνισμού και κάθαρσης του κόσμου Αυτού.

Αν λοιπόν, σήμερα θεωρώ αυτά τα μοναδικά σε αξία πονήματα, τα εκ του βιωμένου έως τώρα χρόνου της - μιας και πάρα πολύ νέα, είναι διότι βρήκα το διαυγές απόλυτο της φιλοσοφημένης σκέψης και πως αποδόθηκαν με βαθιά συναίσθηση του τι πραγματικά επαγγέλλεται... τεχνικά και συναισθηματικά, με δίχως εκείνες τις ακρότητες και τους λεκτικούς προς εντυπωσιασμό στολισμούς… Η «Αγέννητη γη» της, είναι μία σπουδή της εκφοράς του λόγου και των αμιγών αισθημάτων σε δημόσια έκθεση, γι’ αυτό και της χρεώνω, αληθώς, το «Εξαιρετικά Σπουδαία», γιατί δικαιωματικά της ανήκει ο εύσχημος αυτός χαρακτηρισμός. Ενδεικτικά:

 

 «Απόδραση»

 

«Οι ποιητές είναι πάντα

προς την πλευρά της ζωής

 

Γράφουν μόνο υπέρ της

φορώντας μόνιμα

στο μπράτσο τους

το μαύρο περιβραχιόνιο

του θανάτου»

 

 «Μια φθίνουσα επιθυμία»

 

«Μη μου ζητάς να εξηγώ

δεν έχω άλλα μάτια

Για κάθε σύμφωνο χάνω κι ένα φωνήεν

και για το θάρρος που χρειάζεται

χρεώνομαι

 

Όλες οι λέξεις μου ιδρώνουν από ασιτία»

 

Η ίδια, φέροντας ως φορτίο στους ώμους της την προσωπική της μαρτυρία και βίωση, ηθελημένα ζει τη φθορά ως αντίβαρο εξισορροπητικό, ρέποντας προς τα βάθη των θεμιτών και αθέμητων της δικής της κοσμογονίας, ώσπου προοδευτικά να αποκαθάρει κάθε τι που κακοφόρμισε στην Αγέννητη γη της και που, υποθετικά από πλευράς μου, δεν ευτύχισε τους δικούς της καρπούς για να δρέψει.

Ειδικότερα: Στο άχρονο και άυλο του έλλογου υποσυνειδήτου, βρίσκονται εικόνες παλλόμενες αρχετυπικές, ικανά χρήσιμες για την ισόρροπη εξελικτική συναισθηματική της πορεία. Έτσι, διαχειριζόμενη ικανά τα παραπάνω, εξιλεώνεται δίνοντας χώρο σε ό,τι μη ζημιογόνο και αλληλοσυγκρουόμενο της ασυνείδητης σκέψης, καθιστώντας την ποίηση ως το μέσο της δημόσιας έκθεσης, υπό την έννοια της κοινής συλλογικής ωφελιμότητας μετουσιωμένης. Παραθέτω αποσπάσματα από τα ποιήματα:

 

«Οδός Ασκληπιού»

 

[…]

Τίποτα που να σε θυμίζει

δεν έμεινε

[…]

[…]

Είδες, σου λέω,

τίποτα απ’ ό,τι μας άγγιξε

δεν χάνεται στον χρόνο»

[...]

«Μια ανεπανόρθωτη λύπη»

 

[…]

«Θέλω να ξεχάσω

μα η μνήμη μου δεν βοηθά

Θέλω να θυμηθώ

μα η λήθη μου ποτέ δεν κοιμάται»

[…]

 

«Επίπεδο συνείδησης»

 

«Ποια πραγματικότητα

είναι αρκετά πραγματική

ώστε να αντέχει την ίδια της τη φύση;

 

Πραγματώνεις τη φαντασία μου

και πονάω

Μα αν σε ρωτούσα για την αλήθεια

 

Πόσα ψέματα θα μου έλεγες;»

 

 

Εδώ, το υπαρξιακό μοιάζει σε τεντωμένο σχοινί - επιλυμένο. Ωστόσο, από την καθημερινότητά της και από τις (πιθανώς) ευτυχείς ή αντίξοες συναισθηματικά στιγμές της, με βαθιά συναίσθηση του τι τελικώς πράττει, αισθητικά πάντα και με πένα εκλεπτυσμένη, μας καταδείχνει ό,τι σαθρό και κίβδηλο συντελείται, είτε αυτό έχει ως παράγοντα τον άνθρωπο, είτε αυτό έχει ως άλλη ενδιάμεση αιτία, το αδιόρατο της κοινωνικής αιθάλης και των φρυκτωριών αυτής. Αυτό, θεωρώ και το επιστέγασμα του εξαιρετικού καθόλα ποιητικού οικοδομήματος της κ. Μαρίας Χρονιάρη.

 

«Ιδρύοντας μέρες»

 

«Όταν γράφω

γεννάω μνήμες

κυοφορώντας τον θάνατο

της παρελθούσης στιγμής

 

Όταν γράφω αναβαπτίζω τα χρώματα»

 

Κλείνοντας, θα ήθελα να αιτιολογήσω την ως άνω θεώρηση, αληθώς λέγοντας πως το κριτήριο αξιολόγησης από την πλευρά μου, πάνω στην ποιητική της κ. Μαρίας Χρονιάρη, στάθηκε η ψυχικά βαθύσκια έκταση ενός γνήσιου αφηγηματικού εαυτού, της έμπνευσης αλλά και της εξαιρετικά πολυμορφικής λεκτικής παίδευσης. Η αξία της είναι αδιαμφισβήτητα μοναδική και για τους ύστερους επερχόμενους, αυτή η μικρά αλλά ηθικά δικαίως ουσιαστική θεώρηση προς το πρόσωπό της, θα πρέπει να προσεχθεί ούτως ώστε, για τον πεζό λόγο, να της χρεωθεί πως συν-προηγήθηκε ηγετικά της εποχής της, χαρακτηρίζοντας την.

 

*Από το Δελτίο Τύπου του βιβλίου

 

Γιώργος Ν. Μανέτας

Λογοτέχνης της Ετ. Ελλ. Λογοτεχνών

Η κριτική του Γιώργου Ν. Μανέτα για την ποιητική συλλογή " Αγέννητη Γη ", εκδόσεις Σοκόλη 2017, δημοσιεύτηκε στο Πολιτιστικό Site Paspartou.gr. Δείτε εδώ: https://paspartou.gr/eya-kakleidaki/kritiki-toy-giorgoy-maneta-gia-tin-poiitiki-syllogi-tis-marias-hroniari-agenniti-gi

Σώμα κενό

Καμιά φορά συμβαίνει

να έρχεσαι στον ύπνο μου

με τα μαχαίρια σου ακονισμένα

Και με χέρια που στάζουν αίματα

να χαϊδεύεις με λύσσα

ό,τι απέμεινε ζωντανό μέσα στα καμένα

Κι εγώ

Που να σου αρνηθώ την ψυχή μου

ποτέ δεν μπόρεσα

αφαιρώ σπυρί – σπυρί

τα μικρά της κομμάτια

Μήπως και κάποτε καταλάβεις

πως η μόνη ελευθερία στην αγάπη

ονομάζεται θάνατος

Μ. Χρονιάρη, από την ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη 2017

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ "ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ" ΣΤΟΝ GREEK PULSE RADIO ΣΤΟΥΤΓΚΑΡΔΗΣ

Την Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2020 είχα την τιμή και την χαρά να βρίσκομαι καλεσμένη στην εκπομπή "ΒΙΒΙΛΙΟΘΕΑΣΗ Live" που παρουσιάζουν η Άννα Τζάκου και ο Χρήστος Μαστραντώνης, στον Ελληνικό ραδιοφωνικό σταθμό Greek Pulse Radio, στη Στουτγκάρδη της Γερμανίας.

Μιλήσαμε για την ποιητική συλλογή μου "Αγέννητη γη", για τον θεατρικό μονόλογο που προέκυψε από το βιβλίο, για την ποίηση και πολλά άλλα. Όσοι επιθυμείτε μπορείτε να πατήσετε επάνω στον σύνδεσμο για να την ακούσετε.

Καλή ακρόαση!

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΜΟΥ "ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ" ΣΤΟΥΣ 100 ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Στις 4 Νοεμβρίου 2019 και ώρα 19.00, στο Πολύκεντρο Νεολαίας Δήμου Ηρακλείου στην Κρήτη, έλαβε χώρα η εκδήλωση "100 ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ", όπου είχα την χαρά και την τιμή να διαβαστούν τρία ποιήματα από την ποιητική μου συλλογή "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη 2017, από τον Δημοσιογράφο και Ραδιοφωνικό Παραγωγό Κώστα Ηλιάκη. 

Και ήταν διπλή η ευχάριστη έκπληξη για εμένα -  και λόγω του ότι συνέπεσε η διοργάνωση αλλά και η επιλογή του Κώστα Ηλιάκη να διαβάσει από το βιβλίο μου, με την ημέρα των γενεθλίων μου. Θα ήθελα να ευχαριστήσω πολύ για αυτή την τιμητική παρουσίαση τόσο τον Κώστα Ηλιάκη όσο και την Κλαρίτα Σελμάνι, η οποία εκτός από ποιήτρια είναι η εκπρόσωπος του κινήματος στην Ελλάδα αλλά και η διοργανώτρια της βραδιάς. 

Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου της εκδήλωσης καθώς και στο τέλος του κειμένου, ο σύνδεσμος που παραπέμπει στο ιστολόγιο των "100 ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ"

"Το κίνημα «100 Χιλιάδες ποιητές για την αλλαγή» σχεδιάστηκε αρχικά από τον Michael Rothenberg και την Terri Carrion από την Καλιφόρνια των Η.Π.Α. τον Μάρτιο του 2011, ως ένα παγκόσμιο σύνολο εκδηλώσεων, που πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα στις 24 Σεπτεμβρίου 2011. 

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2011, η πόλη της Σάντα Ρόσα της Καλιφόρνιας δήλωσε την ημερομηνία 24 Σεπτεμβρίου του 2011 ως παγκόσμια ημέρα των «100 χιλιάδων ποιητών για την αλλαγή». Άμεσα εξαπλώθηκε σε περισσότερες από 90 χώρες, πραγματοποιώντας πάνω από 500 εκδηλώσεις ποίησης ετησίως, με στόχο την περιβαλλοντική και κοινωνική ευαισθητοποίηση του κοινού στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης.

Το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ αρχειοθετεί, κάθε χρόνο, όλα τα έγγραφα και τα οπτικοακουστικά αρχεία των εκδηλώσεων.

Στη σημερινή Ελλάδα της κρίσης, είναι απαραίτητη και η προσωπική και η συλλογική προσπάθεια για την αλλαγή, στοχεύοντας σε ένα καλύτερο αύριο".

Δείτε τα ποιήματα που αναγνώστηκαν αλλά και το βίντεο της βραδιάς εδώ: https://www.100tpcmedia.org/100TPC2012/2019/10/klarita-selmani-heraklion-krete-greece-november-4-2019/?fbclid=IwAR1uorNPTQF9mQEb7wWXeorJ2sIH4VOVCuERLEH9KZowDAHpaxfy5h2PTjM

ΥΜΝΟΣ ΣΤΟ ΣΩΜΑ - ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ

Τέχνη είναι εκείνο το ευρύ πεδίο όπου όλα μπορούν να συμβούν. Όλα μπορούν να συνυπάρξουν, να επηρεάσουν, να συνομιλήσουν. Όταν η ποίηση εμπνέει και αγγίζει τον εικαστικό, προτρέποντάς τον να δημιουργήσει ένα έργο, αυτομάτως το ποίημα αναγεννάται κάτω από ένα άλλο τόσο ψυχικό όσο και οπτικό πρίσμα. Αυτό συνέβη και με το ποίημά μου "Ανακινώντας το φως" από την ποιητική συλλογή μου "Αγέννητη γη" Εκδ. Σοκόλη 2017. 

Η συμπαρουσίαση ποιημάτων και εικαστικών έργων με συνδετικό κρίκο την αναφορά τους στο σώμα, δημιουργήθηκε με αφορμή την διατομική έκθεση "Έσω Σώμα" της Χαρούλας Νικολαϊδου και της Χριστίνας Παπαϊωάννου, που παρουσιάστηκε στο Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου Κρήτης

Παραθέτω τον πίνακα της Χριστίνας Παπαϊωάννου - "Amorioton" , 160x192cm, Ακρυλικά, λαδοπαστέλ, μολύβι και ξυλομπογιά σε καμβά 2019 - και περισσότερες λεπτομέρειες στον σύνδεσμο που ακολουθεί. Ευχαριστώ πολύ για την τιμή τον Δημήτρη Λάμπρου, εικαστικό και επιμελητή της έκθεσης.

Ανακινώντας το φως

Κάθε φορά που λείπεις

σκύβω μέσα μου για να σε βρω

Στο σημείο που φέγγει

αναγνωρίζω το σώμα σου

Δεν υπάρχει στιγμή

χωρίς να ξέρω που είσαι

Μ. Χρονιάρη, "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη 2017

Δείτε κι εδώ: https://ologramma.art/ymnos-sto-soma-exi-poiimata-exi-eikastika-erga-mia-diigisi/

Infinitum

Αυτό το ποίημα ξεκίνησε

για να πει το τέλος

μιας ιστορίας

που άρχισε χωρίς να έχει τέλος

Γιατί κανένα τέλος

δεν είναι δυνατό να υπάρξει

σε μια ιστορία που το μόνο

που ξέρει

είναι να αρχίζει αδιάκοπα

Μη γνωρίζοντας

πως για να τελειώσει

πρέπει να φτάσει στο τέλος

Κάτι που σε αυτή την ιστορία

δεν θα συμβεί

Ποτέ

Κι αυτό γιατί μόνο αρχή

μπορεί να υπάρχει

στην ιστορία αυτή

Γιατί ιστορίες σαν κι αυτή

έχουν ένα αέναο τέλος

που είναι πάντα αρχή

Άρα αυτό το ποίημα

δε θα γραφτεί

ποτέ

Μ. Χρονιάρη, ποίημα από την ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη

ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ ΣΤΟ ΛΙΒΑΔΙ - ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΗΣΗΣ

Οι λέξεις, είναι το οξυγόνο μου. Και τις ευγνωμονώ που με βοηθούν, να εκφράζω την ψυχή μου. Είναι μεγάλη τιμή, ομότεχνοι, να αναγνωρίζουν την αξία και τη σημασία τους και να τις τιμούν. Μια τέτοια τιμή μου έκανε ο ποιητής Τόλης Νικηφόρου, καθώς με συμπεριέλαβε στην ανθολογία που φτιάχνει, επιλέγοντας ποιήματα από τα τρία προσωπικά μου ποιητικά βιβλία - καθώς το τέταρτο είναι συλλογικό έργο -.

Τον ευχαριστώ για την τιμή αυτή, τον σεβασμό και την εκτίμηση. Δείτε εδώ:

http://dreaming-in-the-mist.blogspot.com/search/label/%CE%A7%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%81%CE%B7%20%CE%9C%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1

Μια ξεχασμένη εποχή

Άλλο ένα καλοκαίρι μεγάλωσε ανήλιαγο

στο μπαλκόνι μου

κι ακόμη δεν ξημέρωσε

εκείνος ο Αύγουστος που μου είχες τάξει

Κι όμως

υπήρξαμε μαζί

εν δυνάμει άγιοι

Μ. Χρονιάρη, από την ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη" Εκδ. Σοκόλη,2017

Αντιθύμηση

Διένυσα χιλιόμετρα νύχτας

απ’ τη ζωή μου

ως τη ζωή σου

Έσκαψα με τη γλώσσα μου

όλα τα χρόνια που μας έκλεβαν ελπίδες

και μίλησα με τα σκοτάδια σου

να μη φοβάται η σκιά σου

Ξέχασα κάθε ενδεχόμενο που δε χωρούσε μαζί

καταργώντας τον χρόνο

όταν οι λέξεις πονούσαν

Κάνοντας πέτρα το δάκρυ μου για

να αντέχει η καρδιά σου

Κι εσύ

σαν να μην είδες ποτέ

όλα όσα άνθισαν

Έγινες όλες οι σφαίρες

που ξαγρυπνούν την ποινή μου 

Μ. Χρονιάρη, από την ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη 2017

Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΠΙΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ

Φωτογραφία Εξωφύλλου: Χάρης Τσιλόπουλος

Πως σβήνει άραγε τον ήλιο κανείς;

Προς ποια κατεύθυνση

εξημερώνει τον θάνατο η ζωή;

Πυροβολώ όλα τα έσχατα για να τα σώσω

Για το πικρό μάθημα της ιστορίας

για την μεγάλη φυγή τις ώρες της λύπης

Για την αλήθεια πως κάποτε

υπήρξα ως όνειρο 

ανάμεσά σας

Μ. Χρονιάρη, από τη ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη", Εκδ. Σοκόλη 2017

ΙΧΝΟΣ ΡΩΓΜΗΣ

Φωτογραφία Εξωφύλλου: Χάρης Τσιλόπουλος

Κι όταν σε ρωτήσουν

να μην τους πεις ποτέ

πως μ’ αγάπησες

Νοίκιασε μόνο ένα παράλληλο ψέμα

κι άφησέ το να στέκει έρμαιο

απέναντί μου

Ούτως η άλλως

την αλήθεια σ’ αυτή τη σφαγή

μόνο εγώ τη γνωρίζω

Μ. Χρονιάρη, από τη νέα μου ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη" Εκδ. Σοκόλη, 2017

ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ

Έχω ένα φόνο να αποσιωπήσω

εκείνη τη νύχτα που μεσουρανούσε το φως

Να καθαρίσω τη λάμα

απ’ της ψυχής τα αίματα

Να εξαφανίσω τα ίχνη μιας πράξης πικρής

που δε βρίσκει μέρος για να κρυφτεί

Να εξιλεώσω τον δολοφόνο

και να προστατεύσω το δέρμα του

Να χαϊδεύω τις λέξεις του

και να ξεχνώ τις δικές μου

Έχω αφήσει τη θάλασσα να κοιμάται στο σπίτι

Μη φοβάσαι, δεν θα πω σε κανέναν

ότι ο άντρας που αγάπησα

είναι το μαχαίρι που τεμάχισε

τη ζωή μου

Μ. Χρονιάρη

(Από τη νέα μου ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη" που κυκλοφορεί από τις εκδ. Σοκόλη, 2017 Artwork εξωφύλλου: Χάρης Τσιλόπουλος)

ΟΝΟΜΑ

Σε ανακαλύπτω

σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης

ξηλωμένη από θάνατο

 

Ζωγραφισμένη με τη νύχτα της ζάλης

 που ποτέ δεν αρνήθηκε να σηκώσει το βάρος

 του να αντέχω σαν μάρμαρο

 με λαθραίες σημαίες

 

φτάνει να σε μιλώ

 

Ως τον αθάνατο θάνατο εκείνων

που πάντα ζουν στο σκοτάδι

 μακριά από ανάρμοστα βλέμματα

 

Με το ουρλιαχτό ενός λύκου

που πάντα κλαίει

Γιατί ξέρει πόσο πονάει η ορφάνια

 

να κρύβεις μέσα σου όλου του κόσμου

 

τη θλίψη

Μαρία Χρονιάρη

Από την ποιητική συλλογή "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλη, 2017