ΣΤΑ ΕΓΚΑΤΑ

Στο πιο φωτεινό μου σημείο θα με βρεις. Στα έγκατα της ψυχής μου.

Καλή ακρόαση!

ΚΥΚΛΟΣ

Να βρίσκεις τον κύκλο σου και να μένεις, αναπνέοντας φως. Νύχτα Δευτέρας στην Εκάτη.

Καλή ακρόαση!

Η "ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ" ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΚΡΗΤΗΣ

Φωτογραφία Εξωφύλλου: Χάρης Τσιλόπουλος

Η "Αγέννητη γη" εκδ. Σοκόλης, ταξιδεύει στις ψυχές των αναγνωστών της και συνεχίζει να αγαπιέται. Ένα βιβλίο μου, που του χρωστάω πολλά και το ευγνωμονώ που με περίμενε να ανθίσω. Μιλήσαμε για τα ποιήματα που περιέχει, με τον ραδιοφωνικό παραγωγό Κώστα Ηλιάκη το Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019, στην εκπομπή του "Μερικοί το προτιμούν Σάββατο. Τον ευχαριστώ για την ωραία συζήτηση και την τιμή της πρόσκλησης.

Καλή ακρόαση!

ΤΑ ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΦΩΤΕΙΝΑ ΣΗΜΕΙΑ

Στα σκοτεινά σημεία μάθε να αναζητάς το πιο μεγάλο φως μου.  Εκεί που η αλήθεια φανερώνεται γυμνή, για να τη δεις και να την μάθεις. Νύχτες Εκάτης.

Καλή ακρόαση.

ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

Την ώρα που η νύχτα βάθαινε, την ώρα που η ζωή μετρούσε τα θύματά της, η Εκάτη έβλεπε από ψηλά να αλλάζουν τα χρώματα των ανθρώπων. Νύχτα με ποίηση των σωμάτων, με φωνή των λέξεων κι εσένα να υπάρχεις μέσα σε όλα αυτά. Κυρίαρχα.

Καλή ακρόαση!

Η ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ

Πρεμιέρα εχθές για την εκπομπή. Σε μια νύχτα γεμάτη με τη σιωπή του δρόμου, η Εκάτη άλλαξε τη ροή και έδωσε το παρόν. Και τα είπε, όλα.

Καλή ακρόαση!

ΧΡΥΣΑΥΓΗ

Τις τελευταίες μέρες, απασχολεί τα χέρια μου μια πεπρωμένη φυγή. Όσο κάνω πως δεν υπάρχει, τόσο εφευρίσκει τρόπους για να με κάνει να την κρατώ. Διεκδικεί το δικαίωμα της ύπαρξής της, ζητώντας μου να την ακολουθήσω.

Στον δρόμο οι άνθρωποι από γυαλί φτιαγμένοι, αν τους φυσήξω θα διαλυθούν. Στα πρόσωπά τους, τα χαραγμένα χρόνια τους, θυμίζουν πέτρα σκαλισμένη απ’ το κύμα. Όπως περπατούν, αφήνουν πίσω τους μια αύρα στάχτης και οι κινήσεις τους προδίδουν σταθερή έλλειψη αγάπης.

Μια κουμπωμένη ψυχή θαρρείς και τους οδηγεί και καθορίζει τον τρόπο τους. Τους κοιτάζω για ώρα, μήπως μπορέσω να αποκωδικοποιήσω τις επιθυμίες, τις σκέψεις και τις πληγές τους. Μήπως και δω τον κόσμο τους και καταλάβω τι νιώθουν. Όμως κανείς δεν κοιτάει τα μάτια μου. Δείχνουν να τα φοβούνται. Μα εγώ πιστά, δεν χαμηλώνω το βλέμμα.

Συνεχίζω την προσπάθεια να διαρρήξω τα ρολά και να βάλω στην καρδιά τους το χέρι μου· να τους ξυπνήσω, να τους αφυπνίσω. Να τους φωνάξω πως τώρα ζωή, εδώ ζωή. Ύστερα κι αύριο δεν ξέρεις. Μα εκείνοι επιμένουν να μην κοιτούν και αν κάποιος κοιτά, να μη βλέπει.

Στον ουρανό τα σύννεφα το ένα δίπλα στο άλλο, μοιάζουν με χορωδία· μια σειρά φιλαρμονικής. Μελωδία νερού και αέρα να ποτίζει τη γη. Να δυναμώνει τις ρίζες για να ανθίσει το μέλλον τους. Περπατάω με βήμα αργό και προσεκτικά, μην τυχόν και πληγώσω το χώμα. Μην και γίνω η αιτία να χαθεί η αναπνοή. Για να μην χρεωθώ ένα σφάλμα του κόσμου. Δεν αντέχω στο σώμα μου άλλη πρόσθεση βάρους. Μία ακόμη ενοχή για μια λάθος απόφαση.

Πλησιάζω στο κατώφλι της πόρτας. Στο σπίτι μου κατοικεί η γεύση από γιασεμί. Στο δεξί μου χέρι κρατάω ακόμη τα παπούτσια μου και με το αριστερό, βάζω στην πόρτα το κλειδί. Παίρνω βαθιά αναπνοή και μπαίνω. Ποτέ ξανά δεν έχω υπάρξει πιο σίγουρη, γι’ αυτό το πρώτο βήμα.

Δεν υπάρχει νομοτέλεια όταν μιλάς για ψυχή.

Μαρία Χρονιάρη

Κείμενο από την μόνιμη στήλη μου "Όταν ο λύκος είναι εδώ", στο Πολιτιστικό Μαγκαζίνο Ολόγραμμα. Διαβάστε κι εδώ: https://ologramma.art/chrysaygi/

ΜΙΑ ΠΝΟΗ ΣΙΩΠΗΣ

Ο πιο μεγάλος πόνος

είναι εκείνος που κάνει τα

εκκωφαντικά

αθόρυβα

Μ. Χρονιάρη




Ευχαριστώ πολύ την Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου για την μετάφραση στα Ισπανικά του ποιήματός μου "Μια πνοή σιωπής", από την συλλογή μου "Αγέννητη γη", εκδ. Σοκόλης 2017. Διαβάστε την μετάφραση εδώ: https://argy57.blogspot.com/2018/03/blog-post_30.html

Η ΑΓΕΝΝΗΤΗ ΓΗ ΣΤΑ "ΑΔΕΣΠΟΤΑ"

Ευχαριστώ πολύ την Βάσω Χριστοδούλου, για την τόσο προσεγμένη παρουσίαση των ποιημάτων μου, στο προσωπικό της ιστολόγιο, "Τα αδέσποτα". 

Δείτε κι εδώ: https://vassochristodoulou.blogspot.com/2018/12/blog-post.html?spref=fb&fbclid=IwAR3u3rUNWxchSZ9HDp-ZBpzbD60z5GWyMhoE5gXA6zXTOsT5FJzAQJ-pw9E

ΕΛΕΥΣΙΣ

Ήρθαν και τους είδα. Έφεραν μαζί και τα γεμάτα κάρβουνο, μα κενά μάτια τους. Τα χέρια τους, που

από τις άκρες των δακτύλων τους κυλούσε φόβος και αιώνιο αίμα. Το στεγνό τους πρόσωπο, είχε ξεχάσει να ζει και έβλεπα την προσπάθεια που έκαναν τα νεύρα τους να αναστήσουν τη μνήμη, κάθε φορά που γελούσαν. Για την ακρίβεια, το στόμα τους έχασκε κι αν ήξερες να κοιτάς, έβλεπες την τραγωδία εντός τους. Μιλούσαν βέβαια, αλλά η φωνή τους ήταν ηχώ από κύματα κι οι λέξεις που έλεγαν, ξεραμένος βάλτος.

Οι κινήσεις τους πρόδιδαν μια χρόνια ακινησία· ήσαν δύσκαμπτοι σαν χαλασμένα γρανάζια και κάθε βήμα τους, δημιουργούσε ταλαντώσεις στο μαρμάρινο πάτωμα. Μου έκανε εντύπωση, η προσπάθεια που κατέβαλλαν για να υπάρχουν. Να καταστήσουν σαφές μπροστά μου, πως είναι. Εξάλλου, είχαν έρθει για να με δουν. Όφειλα να είμαι ευγενική. Παρατηρούσα τις κινήσεις τους όποτε ένιωθαν πως μου λένε κάτι σπουδαίο, ξεχωριστό και συνάμα την πικρή τους ψεύτικη βεβαιότητα, πως όλα εκείνα με νοιάζουν. Τους άκουγα με προσοχή, μα τίποτα δεν συγκινούσε τα χρώματα μέσα μου. Γνώριζα πως έπρεπε να με προστατεύσω από τη μανία της αγάπης τους. Μιας αγάπης ρευστής, σαν λάβα που σέρνεται.

Τα ρούχα που φορούσαν ήταν επίσημα. Με κυρίευε μια αγωνία για το μετά. Για την αντίδραση που θα είχαν, σαν καταλάβαιναν πως η ύπαρξή τους, μου ήταν αδιάφορη και κουραστική. Με τρόμαζαν όλα τα σημεία στίξης κι ακόμη περισσότερο, όσα μέσα τους εκείνα έκρυβαν. Κοιτούσαμε ο ένας τον άλλον, όπως κοιτάς τα αγάλματα. Ξέρεις πως είναι νεκρά, μα βαθιά σου ελπίζεις να ζούσαν. Με την κύρια διαφορά όμως, πως εγώ ένιωθα το αίμα να χτυπάει στα μηνίγγια μου, να θέλει να σπάσει τις φλέβες μου και να γίνει ποτάμι που θα τους πάρει στο βάθος του.

Και περνούσαν οι ώρες κι από την προσπάθεια κουράζονταν όλο και περισσότερο, ώσπου πια, αφού δεν είχαν τίποτε άλλο να πάρουν από μένα, άρχισαν να με εκλιπαρούν για να δώσω  ένα τέλος. Το όποιο τέλος, δεν τους απασχολούσε· ήθελαν μόνο να μπει η τελεία. Άλλωστε η γιορτή σιγά – σιγά στένευε και πλησίαζε στην άκρη της πόρτας. Τους κοίταζα έναν – έναν με μια θλίψη μα και τη σιγουριά της ζωής μου. Τους ευχαρίστησα για την παράσταση, για την προσπάθεια να μάθουν τον ρόλο, για την όσο πιο πιστή απόδοση πραγματικότητας.

Με κοίταζαν κι εκείνοι, με την στοργή και την φροντίδα που ο φονιάς σκοτώνει αυτόν που αγαπάει. Έβαλα το χέρι μου στο πόμολο, τράβηξα την πόρτα κι άκουσα τον ήχο από τα τζάμια που έσπαγαν. Δεν υπάρχει ζωή χωρίς τα φαντάσματα, σκέφτηκα.

Και περπάτησα αργά τον απέραντο δρόμο.

Μαρία Ι. Χρονιάρη

Κείμενο από τη μόνιμη στήλη μου, "Ιστορίες του ωκεανού", στην εφημερίδα "Η φωνή των Ανωγείων". Διαβάστε κι εδώ:

http://www.ifonitonanogion.gr/media/files/FWNH-314.pdf

Η "ΟΔΟΣ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ" ΚΑΠΟΥ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ

Δεν ξέρω γιατί το ποίημα: Οδός Ασκληπιού της Μαρίας Χρονιάρη μου φέρνει στον νου τον Περικλή Γιαννόπουλο να συζητά με τον Κωστή Παλαμά ή να συναντά, ανέλπιστα, τη Σοφία Λασκαρίδου, στην οδό Ασκληπιού, κάπου στον χωροχρόνο.

Ίσως γιατί οι δύο τους-Παλαμάς και Γιαννόπουλος-, καθ' ομολογίαν του Παλαμά, συνήθιζαν να κάνουν περιπάτους και να συζητούν για την πολιτική κατάσταση της χώρας, κάνοντας αναλύσεις και επισημάνσεις για την έλλειψη της ηγετικής φυσιογνωμίας που θα εκπλήρωνε τις προσδοκίες και τους στόχους που είχε θέσει ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος για την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ανάταση της Ελλάδας. Στόχοι, που η υλοποίησή τους θα έβγαζε τη χώρα από το τέλμα στο οποίο είχε περιπέσει μετά την βαριά ήττα κατά τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897.

Περιπατώντας, λοιπόν, ένα ωραίο καλοκαιρινό δειλινό,τότε στα 1909, λίγο μετά το Κίνημα στο Γουδί(Αύγουστος 1909), όχι στην οδό Ασκληπιού, αλλά στο Ζάππειο, ο Περικλής Γιαννόπουλος, θα κάνει λόγο, ως προφήτης, στον Κωστή Παλαμά για τα προτερήματα του Ελευθέριου Βενιζέλου και το ρόλο που θα μπορούσε να παίξει στα πολιτικά δρώμενα της χώρας.

Άλλοτε πάλι, διαβάζοντας το ποίημα, είναι σαν να βλέπω μια αναπάντεχη συνάντηση, στην οδό Ασκληπιού, της Σοφίας Λασκαρίδου με τον Περικλή Γιαννόπουλο σε ένα χωροχρονικό συνεχές, σε μία καμπύλωση του χωροχρόνου, να του λέει , υπό το έκπληκτο βλέμμα του Κωστή Παλαμά, όσα δεν πρόλαβε να του πει πριν την ξαφνική αναχώρησή του για τους Ασφόδελους Λειμώνες.

Παρελθόν, παρόν, μέλλον, αέναος κύκλος ζωής στην καμπύλη του χρόνου...

Να είναι έτσι άραγε; Ποιος ξέρει... Αλλά τι σημασία έχει, όλα είναι στη φαντασία τη δική μου, της ποιήτριας, και στη δική σου φαντασία αναγνώστη... Α.Χ.

Οδός Ασκληπιού

Σε βλέπω να κατηφορίζεις την Ασκληπιού

με όλα τα κύματά σου βουλιαγμένα

Προσπαθώ να ξεχωρίσω στο πρόσωπό σου

τη μορφή σου

Τίποτα που να σε θυμίζει

δεν έμεινε

Πλησιάζω αργά

Με τις ρυτίδες μου όλες αναμμένες

σε χαιρετώ

σαν τα πάντα να είναι αύριο

Ο Παλαμάς γυρνά το κεφάλι

και μας κοιτά έκπληκτος

Είδες, σου λέω,

τίποτα απ' ό,τι μας άγγιξε

δεν χάνεται στον χρόνο

Ίσως ήρθε η ώρα να πάρουμε τη θέση μας

πλάι του

Έτσι κι αλλιώς

μόνο εκείνος κρατά

τόσα χρόνια

το μυστικό μας

Μαρία Χρονιάρη, 2017

Από την Ποιητική Συλλογή,Αγέννητη Γη, Εκδ. Σοκόλη 2017

Ευχαριστώ πολύ την Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου, για την δημοσίευση στο προσωπικό της ιστολόγιο. Δείτε κι εδώ: https://argy57.blogspot.com/2018/04/blog-post_10.html

«Εξόδιος ακολουθία στο φως»

Πενήντα οκτώ ποιήματα που ματώνουν, σηματοδοτώντας την επερχόμενη γέννα. Θα ξεκινήσω από το εξαιρετικό εξώφυλλο του βιβλίου, που μας προϊδεάζει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για το ποιητικό τοπίο που αναδύεται στην συνέχεια. Η εικόνα ενός άγονου τόπου, μια χέρσα γη. Μια γυναίκα υπάρχει ως κάθετη τομή σε αυτό το τοπίο και βηματίζει με τρόπο αποφασιστικό.

Η Μαρία Χρονιάρη είναι ένα κορίτσι όλο μάτια που αιχμαλωτίζει την στιγμή με το βλέμμα της. Δεν την περιορίζει σε λεκτικά χαρακώματα, αλλά την καταγράφει ως συναίσθημα, ως τραύμα που επουλώνεται, αφήνει όμως ουλή.

«Έχω ένα φόνο να αποσιωπήσω / εκείνη τη νύχτα που μεσουρανούσε το φως / Να καθαρίσω τη λάμα / απ΄ της ψυχής τα αίματα / έχω αφήσει την θάλασσα να κοιμάται στο σπίτι».

Γιατί όπως λέει και ο Γονατάς, «Η πληγή θρέφει, τα χείλια της σμίγουν αργά σαν αυλαία βυσσινιά κι ύστερα από χρόνους στη θέση της μένει ένα σημάδι, μια ρόδινη ουλή που σκύβει και την φιλάει…»

Πότε η Εκάτη,

«Ντυμένη ένα μαυσωλείο , γεμάτο ζωντανούς νεκρούς / αναβάλω διαρκώς το ταξίδι μου / για να περάσω απέναντι την Αχερουσία» 

και πότε η Μαρία των λύκων και της σιωπής.

«Μακριά από ανάρμοστα βλέμματα / Με το ουρλιαχτό ενός λύκου / που πάντα κλαίει / Γιατί ξέρει πόσο πονάει η ορφάνια».

Γράφει και αισθάνεται διχοτομημένη.

«Τη μέρα που έφυγες / αποφάσισα να ζήσω διπλή ζωή / Χώρισα στη μέση το σώμα μου / και ονόμασα »εσύ» τη δεξιά μου πλευρά /… / Αριστερά όλο το χρώμα μου / βαθύ μαύρο της λύπης / Δεξιά όλο το μέλλον μου / λέει χρόνια πορεία βαριά / Κάθε μου τώρα και μια διαρκής διχοτόμηση / είμαι η πληγή μου».

Στην ποίησή της κυριαρχεί ο έρωτας και ο φόβος της διάψευσης, που αποτρέπει από το κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν με το αντικείμενο του πόθου.

«Θα ζω πάντα μισή / ντυμένη τα κύματα ενός μόνο νησιού / που θα ΄ναι πάντα δικό μου / βαμμένη τα χρώματα της λύπης / μιλώντας με την Περσεφόνη και την Αριάδνη / Άλλον τρόπο δεν ξέρω να σε κρατάω ζωντανό / απ΄ το να σε κάνω λέξεις».

Παίζουμε ρόλους στον έρωτα, προσδοκούμε το φως που θα αποσαφηνίσει την αλήθεια των αισθημάτων.

«Περίμενα / Έλεγα πάντα πως θα ΄ρθεις / με αλλαγμένο πρόσωπο / χωρίς πανοπλία και δόρυ / Ώσπου έληξε κάποτε ο χρόνος μιας λέξης / εκείνη η δύναμη που οδηγούσε μαζί / Άλλο δεν έχω να μιλώ / παρά το όνομά σου / και είναι άδικη πολύ / τούτη η σταυροφορία».

Σιωπά η Μαρία ανάμεσα στις λέξεις, αλλά ταυτόχρονα κραυγάζει, αναζητά την αλήθεια της, μακριά από προσωπεία.

«Κι εγώ που κοιτώ από μακριά / να σκοτώνεις την μνήμη / φοράω στα δάχτυλα γράμματα επτά / και σιωπώ χρόνια μέσα μου / την πληγή της αλήθειας».

 Και σε ένα άλλο ποίημα,

«’Εγινα όλα τα μάτια στους πίνακες του Μοντιλιάνι / κι άφησα τα ίχνη μου σε κάθε γη που πατούσες / Φταίει που γεννήθηκα Φθινόπωρο / και το όνομα μου είναι Μαρία».

Ακροβατεί, χορεύει πάνω σε τεντωμένο σχοινί, για τον εαυτό της χορεύει.

«Στα χρόνια που περπάτησαν μέσα μου ξυπόλυτα και στην αλήθεια που στέκει πάντα ασάλευτη σε πείσμα των ματιών σου».

Και ξαφνικά έρχονται στο μυαλό μου οι λέξεις μιας άλλης Μαρίας, της Μαρίας Μήτσορα, από το βιβλίο της «Με λένε Λέξη»: «…Αν δεν τεντώσω τέλεια το σχοινί που είναι φτιαγμένο από λέξεις, για να χορέψω πάνω από την άβυσσο, τότε η άβυσσος θα με καταπιεί..» Έτσι την συναντά την Μαρία Χρονιάρη ο πόνος της επιθυμίας που φθίνει, πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Μάχη είναι ο έρωτας, πάθος και αχίλλειος πτέρνα.

«Τελευταία ματιά / Το τσιγάρο στο πάτωμα / έκλεισα όλες τις πόρτες / Μπαμ».

Πρόσκαιρη αθανασία που εκπίπτει.

«…σε βλέπω να κατηφορίζεις την Ασκληπιού / με όλα τα κύματά σου βουλιαγμένα».

Και εδώ θέλω να αναφερθώ στην συγγένειά της, με την ποίηση της Νανάς Ησαΐα. Μια ποίηση φθοράς, όπου τα συναισθήματα διυλίζονται, γίνονται έννοιες που περιγράφουν συναισθηματικές καταστάσεις. Ανατέμνει τον παρελθόντα έρωτα με τα όπλα μιας φιλοσόφου, τώρα που η συναισθηματική δόνηση δεν είναι παρά μνήμη. Έτσι και η ποίηση της Μαρίας Χρονιάρη δεν έχει την μυρωδιά του θανάτου αλλά το σταμάτημα της ζωής σε κάποια αχρονολόγητη φάση. Εξόδιος ακολουθία στο φως λοιπόν η ποίησή της.

«Σε μια γωνιά δίπλα στο παράθυρο μου / στέκει αμίλητη πια / μια παλιά μας φωτογραφία / Υπάρχει μια παρηγοριά στη σιωπή της / μια γυμνή λύπη σε χρώμα σέπια, και αλλού… Η ψυχή περιμένει με όλα τα μάτια της ν΄ανατέλλουν εδώ / Σαν μουσική / που δεν φοβάται να σπάσει / Τώρα πια έμαθα / τώρα πια ξέρω / για να ορίζεις τον φόβο σου /πρέπει να ουρλιάζεις ζωή».

Η αλήθεια που όσο και αν αποσιωπάται, οι λέξεις την μαρτυρούν. Το μέλλον εφορμά και μια «Αγέννητη γη» πάλλεται έτοιμη να το υποδεχτεί.

«Οι ποιητές είναι πάντα / προς την πλευρά της ζωής / Γράφουν μόνο υπέρ της / φορώντας μόνιμα / στο μπράτσο τους / το μαύρο περιβραχιόνιο / του θανάτου».

Ειρήνη Ιωαννίδου, Ποιήτρια.

Φωτογραφία Εξωφύλλου: Χάρης Τσιλόπουλος

Φωτογραφία δική μου: Άννα Μαρινάκη

Δείτε κι εδώ:
https://ologramma.art/exodios-akoloythia-sto-fos-kritiki-vivlioy-quot-agenniti-gi-quot/?fbclid=IwAR144bqo1kxLGWUIwof1j3cjl4oqMxXmRPQphIKdqvzUU5h3GU5aIJt3sa0